Een reactie van een lezer: ouderen die sterk in hiërarchie denken, blijven om hun gezicht te redden volharden in hun fouten.

Als iemand koppig is en niet wil leren, kan het vermogen dat hij een leven lang met veel moeite heeft opgebouwd, op zijn oude dag geleidelijk worden uitgehold doordat de maatschappij zich tegen hem keert.
(Zelf verprutst.)

Ziekten door ongezonde leefgewoonten vreten aan je spaargeld. De mooie praatjes van verkopers, gezondheidsproducten die zogenaamd alle kwalen genezen, zogenaamde gratis reizen, de bezorgde attenties van Xiao Zhang en Xiao Li, vermogensbeheer met dividend, universele levensverzekeringen, het bijwerken van de familiestamboom in je geboortestreek, geldleningen aan verwanten, enzovoort laten je telkens opnieuw geld uit je zak halen.

Uiteindelijk is het geld op, gaat je gezondheid achteruit, vallen familiebanden uiteen en kijken zelfs je kinderen op je neer. Dat is misschien wel de tragiek van de oude dag van veel Chinese ouderen.

Als tiener hoorde ik al vaak over oplichting die op ouderen was gericht. Toen begreep ik het maar niet: zulke eenvoudige trucs, waarom bleven mensen erin geloven en beschermden ze zich er niet tegen? Die opa’s en oma’s zagen er toch ook niet dom uit?

Maar het leek alsof een paar losse praatjes van een oplichter al genoeg waren om hen zelfs witte radijs voor ginsengvruchten te laten aanzien.

Pas toen ik twee jaar na mijn vertrek uit China terugkeek, begon ik langzaam te begrijpen dat veel zaken niet simpelweg draaiden om gemakkelijk te misleiden zijn.

Ik krijg steeds sterker het gevoel dat het leven van veel mensen al van tevoren lijkt te zijn uitgestippeld. In een bepaalde omgeving en onder een bepaald systeem hebben zij een geheel van opvattingen gevormd dat niet ter discussie mag staan.

Als ze ouder worden, maken koppigheid en de behoefte om hun gezicht te redden het nog moeilijker om terug te keren.

Soms zien ze heus wel dat er een val voor hen ligt. Maar erkennen dat ze zijn opgelicht, betekent toegeven dat hun oordeel verkeerd was — en misschien zelfs dat wat ze tientallen jaren hebben geloofd ook verkeerd kan zijn.

Dat is voor hen moeilijker te aanvaarden dan het verlies van wat geld. Dus springen ze verder de val in, ook al weten ze wat het is. Geld mogen ze blijven uitgeven, maar een fout mogen ze niet toegeven. Hoe zouden ze anders nog hun gezicht kunnen redden?

Zelfs hoogopgeleide intellectuelen, zelfs professoren, zijn niet noodzakelijk een uitzondering. Je opleidingsniveau en je bereidheid om te blijven leren en op jezelf te reflecteren zijn twee verschillende zaken.

Hoe hoog je ook bent opgeleid, dat betekent nog niet dat je de hardnekkige overtuiging “ik kan onmogelijk ongelijk hebben” kunt loslaten. Wat me machteloos maakt, is dat dit niet alleen een kwestie van iemands karakter is, maar bij de meerderheid speelt. De oorzaken hangen zeer sterk samen met de omgeving en het systeem die hen hebben gevormd.

Zelfs als het om mijn ouders, familie en vrienden gaat, kan ik niet anders dan vrezen dat ze uiteindelijk hetzelfde lot tegemoetgaan.

Maar geleidelijk bespreek ik dit niet meer met de ouderen. Niet omdat het me niets kan schelen. Vaak denk je dat je hen helpt een val te vermijden en probeer je hen met al je goede bedoelingen te overtuigen, terwijl zij vinden dat je hen hun gezicht laat verliezen. Ik kan alleen hun lot respecteren.